Mortgage Krizinin Faturası İngiltere’deki Tüketiciye Çıktı

10.04.2008

Mortgage krizinin İngiltere’deki 9 milyar sterlinlik faturası ev ve mevduat sahiplerine kesildi. İngiliz bankaları, kriz nedeniyle ev kredisi faizini artırıp, vadeli mevduat faizini kısmayı ve kárlarını bu yolla artırmayı planlıyor.

Geçtiğimiz yıl Amerika’da patlayan mortgage ev kredisi krizinin, İngiltere’deki 9 milyar sterlinlik faturası ev ve mevduat sahiplerine kesildi. İngiliz bankaların ev kredisi faizini arttırıp, vadeli mevduata verdikleri faizi kısmayı ve kárlarını bu yolla artırmayı planladığı belirtildi. Daily Mail gazetesindeki haber, 9 milyarlık zararın dışında, 11 milyar sterlinlik yüklü faturanın da yolda olduğu uyarısında bulundu. Gazete, ev kredisi veren bankaların, sadık müşterilerinin sırtından para kazanmayı hedeflemesindeki baş suçlunun, Amerika’daki mortgage krizi olduğunu vurguladı. Bu arada, IMF yetkilileri geçen seneki Amerikan mortgage krizinden sonra, ikinci büyük krizin İngiltere’de beklendiğini açıkladı. İngiltere’de ev kredisi faizi yüzde 5.25. İngiliz Merkez Bankası’nın faiz oranını düşürmesine rağmen, bundan mevduat ve ev sahiplerinin yararlanmadığı analistlerce açıklandı.

Sadık Müşteriler Kızdı
 
Bunun nedeninin, bankaların ödenemeyen borçlar nedeniyle girdiği krizi, müşterilerinden çıkarmayı seçmesi gösteriliyor. Birçok banka ev kredisi ve borçlanmalarda, Merkez Bankası’nın belirlediği faiz oranının üzerine çıkarak, müşterileriyle özel anlaşmalar yapıyor. Bankaların, kárlarını, yıllardır kendileriyle iş yapan sadık müşterilerinin çıkarları üzerinde tutması, mevduat sahiplerini kızdırdı. Capital Economics adlı finans firmasından Vicky Redwood, yıllardır bankaların kár oranlarının daraldığına dikkati çekerek ‘Bankalar mevcut piyasa koşullarında, kendi zararlarını müşterilerinin sırtına yükleme çabasında. Eğer emlak piyasası çökerse, biraz güçlü durumda olma niyetindeler’ dedi. HSBC’nin ise zararı müşterilerine yansıtmayacağı açıklandı. HSBC, para piyasasından borçlanmadığı için, böyle bir girişimi mali açıdan kaldıracak güçte bulunduğunu bildirdi.
Önümüzdeki bir yıl içinde yüzde 90’ı mortgage’lı olan ve sayısı 3 milyonu bulan ev sahibinin, emlak fiyatlarındaki düşüş nedeniyle ‘eksi’ye gireceği ve evlerini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı da İngiliz ekonomistlerce belirtildi.

ABD’de de Zarar Halka Ödetilecek
 
ABD Merkez Bankası’nın (FED), ekonomik önlemlerin başarılı olmaması halinde, likiditeyi artırmayı amaçlayan ‘Acil Durum Planı’ devreye sokacağı bildirildi. The Wall Street Journal’deki habere göre plan, FED’in yetkilerini artırarak, alternatifli borçlanma imkanlarını çoğaltıcı ve likidite artırıcı önlemleri içeriyor. Alternatiflerden birini, Hazine’nin, piyasalardan ihtiyacı üzerinde borçlanarak FED’i fonlaması, diğer seçenek olarak ise Hazine yerine FED ismini taşıyan borçlanma enstrümanlarının sürülmesi oluşturuyor. Her iki seçenekte de özel bankaların mortgage’tan kaynaklanan zararları ABD’li vergi mükelleflerinin sırtına yüklenecek.

Yazar: Mihrişah Safa

Kaynak: Star Gazetesi