Akitsiz İşlemler

Tapu sicilinde işlem yapılmasını gerektiren bazı durumlarda akit düzenlenmesine gerek yoktur.

TESCİL İSTEM BELGESİNİN DÜZENLENMESİ

Tapu sicilinde işlem yapılmasını gerektiren bazı durumlarda akit düzenlenmesine gerek yoktur. Bunlar genelde taraf teşkil etmeden malikin veya ilgili hak sahiplerinin tek taraflı irade beyanı ile sonuç doğuran işlemlerdir.

 

Malikin veya maliklerin ya da ilgililerin tek taraflı bu irade beyanları tapu sicil müdürlüğünde istem belgelerine geçirilir. Bu istem belgelerinin şekli Tüzüğün 102. maddesi gereği Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenmektedir.

 

İstem belgesine işleme konu taşınmaz mal ve istem sahibinin isteği açıkça yazılır. İstem sahibi belgeyi, "OKUDUM" ibaresini yazarak imzalar. Belge, müdürle belgeyi düzenleyen memur tarafından imza edilir ve daire mührü ile onanır. Harçları yatırıldıktan sonra yevmiye defterine kaydedilerek gereği yapılır.

 

İstem belgesine istem sahibinin kimlik bilgileriyle adresleri açıkça yazılır. Tüzüğün 17. maddesinde sayılan hallerde (taraflardan biri veya bir kaçının okuma yazma bilmemesi, imza atamaması, sağır, kör veya dilsiz olması, kimliğinde şüpheye düşülmesi ve kanunların öngördüğü diğer hallerde) istem belgesi düzenlenirken de akitli işlemlerde olduğu gibi iki tanık bulundurulur. İstem sahibinin Türkçe bilmemesi halinde, ayrıca yeminli tercüman bulundurulur. Tanıklar ve tercüman da istem belgesini imza ederler. İstem belgesine tanık ve tercümanın kimlik bilgileri ve ikametgah adresleri yazılır. Tanık ve tercümanın okuma yazma bilmesi ve temyiz kudreti bulunan reşit kimselerden olması gerekir.

 

İstem sahibi imza bilmiyorsa, Tüzüğün 18. maddesi gereği sol elin baş parmağı yoksa sağ elin baş parmağı onlar da yoksa diğer parmaklardan biri tanıkların huzurunda ilgiliye bastırılır ve hangi parmağın bastırıldığı yazılır.

 

Tüzüğün 19. maddesi gereği, istem belgesinin ikametgahta da düzenlenmesi mümkündür. İstem sahibi tek kişi olabileceği gibi birden çok kişi de olabilir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 2000/1 sayılı genelgesi gereği, akitsiz işlemler için düzenlenen tescil istem belgelerine gerçek kişilerde nüfus cüzdanı seri numarasının, şirketler ve kooperatiflerde ticaret sicil numarasının, vakıflarda Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce verilen vakıf sicil numarasının, derneklerde ise valiliklerce verilen dernek tescil numarasının yazılması gerekmektedir.

 

RESMİ SENET DÜZENLENMESİNİ GEREKTİRMEYEN (AKİTSİZ) TAPU İŞLEMLERİ

Teknik Nitelikli İşlemler

- Ayırma (TST.65-74) - Yola terk (TST.74)

- Birleştirme (TST.75) - Yoldan ihdas (TST.74)

- Cins Değişikliği (TST.81) - Teknik hataların düzeltilmesi (KK.41)

 

Hukuksal Nitelikli İşlemler

- İntikal (TST.21/a, MK.495) - Beyanlarla ilgili işlemler (TST.60)

- Değişiklik (TST.81) - Teferruat (TST.61)

- Düzeltme (TST.85-88) - İşçilerin işe başlama tarihi (TST64)

- Şerhlerle ilgili işlemler (TST.54,MK.1009) - Eklenti belirtmesi (MK.1000)

- Önalım (şufa) hakkı (MK.735) - Kamulaştırma belirtmesi (Kam. K7)

- Alım (iştira) hakkı (MK.736) - Düşüncelerle ilgili işlemler (TST.35)

- Gerialım (vefa) hakkı (MK.736) - İntifadan feragat (MK.796)

- Kira şerhi (BK.255, 277) - Şirkete ayni sermaye konması

- Satış vaadi şerhi (Tapu K.26) (TKGM.Gn.1513)

- Kat karşılığı inşaat şerhi (TST.55) - Kooperatiflerde ferdileşme

- Serbest dereceden yararlanma (MK.871/3) - Kanuni ipotek (MK.893 vd.)

- Alacağın temliki (TST.84) - Terkinlerle ilgili işlemler (TST.78-79)

- Mirasçılar arasındaki taksim (TST.21/c) - Kamulaştırma (TST.21/d),

- İlamın infazı (TST.21/f) - Cebri satış

- Aile konutu şerhi (MK. 194) - Noterlerce düzenlenen ÖKB

- Vasiyetin tenfizi

- Mevzuatın ön gördüğü diğer işlemler

 

MİRASIN İNTİKALİ

1) Elbirliği (İştirak) Halinde

a) Tanım ve Açıklama

Tapu sicilinde kayıtlı malikin ölümü halinde, miras hakkının mahkemeden alınmış veraset senedinde belirtilen mirasçılar adına Medeni Kanunun hükümlerine göre tescili işlemine mirasın intikali denir. Bunun için tüm mirasçıların istemine gerek olmayıp, bir tek mirasçı da iştirak halinde intikal işlemini yaptırabilir. Veraset ve intikal vergisi ilişik kesme belgesi mirasın intikali için gerekmemekle beraber, (Beyanlar hanesine veraset ve intikal vergi ilişiğinin kesilmediği intikalin tarih ve yevmiye numarası ile belirtme yapılır) intikalin tescilinden sonra taşınmazın devri veya üzerinde ayni bir hak kurabilmesi için ilişik kesme belgesinin vergi dairesinden alınarak tapu sicil müdürlüğüne getirilmiş olması aranır.

 

b) İstenen Belgeler

1) İşleme konu taşınmaz mala ait, tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı,

2) Taraf/Tarafların fotoğraflı nüfus cüzdanı, pasaport veya avukat kimliği ile vesikalık fotoğrafları, T.C. Kimlik ve vergi numarası,

3) İşlem taraflarında temsilci sıfatıyla katılan var ise, temsile ilişkin belge.

4) Veraset belgesinin aslı ya da mahkeme veya noterce onaylı örneği,

 

c) Tescil İstem Belgesinin Yazım Örneği

Yukarıda niteliği gösterilen taşınmaz malın tamamı Ceyhan CEYHAN adına kayıtlı iken, malikin 11.04.1975 tarihinde ölümü ile mirasının eşi Nusret CEYHAN ve çocukları Esin CEYHAN, Mehmet Yavuz CEYHAN ve Bahriye Nilgün CEYHAN'a kaldığı Ankara 8.Sulh Hukuk Mahkemesinden verilmiş 29.05.1975 tarih 1975/1029-973 Esas-Karar sayılı veraset belgesinden anlaşılmakla ve mirasçılar adlarına verasette iştirakli olarak intikalen tescilini talep ile 492 sayılı Harçlar Kanununa göre yukarıda gösterilen değerin emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunacak değerden düşük olmadığını, aksi halde aradaki farkın V.U.K. na göre cezalı olarak tahsil edileceği hususunun Tapu Sicil Müdürü tarafından tarafımıza bildirildiğini beyan ederiz.

 

d) Tapu Senedinin Yazım Örneği

Taşınmaz malın tamamı İbrahim kızı Ceyhan CEYHAN adına kayıtlı iken, malikin vefatı üzerine, Ankara 8.Sulh Hukuk Mahkemesinden verilmiş 29.05.1975 tarih 1975/1029-973 Esas-Karar sayılı veraset belgesinden anlaşılmakla kanuni mirasçıları adına, iştirak halinde (elbirliği) intikalen tescil edildi.

 

e) Tapuya Tescil Örneği

9.9.1999 - 2345

Ceyhan CEYHAN: İbrahim kızı - Tam - Kadastro - 2.1.1986

Nusret CEYHAN: Ali oğlu İntikal - 9.9.1999 - 2345

Esin CEYHAN :Nusret kızı Elbirliği İntikal - 9.9.1999 - 2345

Mehmet Yavuz CEYHAN:Nusret oğlu (Ver.İşt.) İntikal - 9.9.1999 - 2345

Bahriye Nilgün CEYHAN:Nusret kızı İntikal - 9.9.1999 - 2345

 

f) Vergi Dairesine Yapılacak İhbar

Mirasın intikali ivazsız bir iktisap şekli olduğundan, intikalin tescilinden sonra veraset ve intikal vergisinin tahakkuk ve tahsil edilebilmesini temin için, tapu sicil müdürlüğünce işlem tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde durumun vergi dairesine ihbar edilmesi ve ilişik kesme belgesi getirilmedikçe taşınmazın veya hissenin devrinin yapılmaması ve ayni hak tesis edilmemesi gerekir (Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu. Md. 19, TKGM. Gn.1469).

Bildirim İçin Yazı Örneği:

VERGİ DAİRESİ/MALMÜDÜRLÜĞÜNE

ANKARA

Gümüşdere Mahallesinde bulunan 101 ada 3 parsel nolu 3375 m2 miktarındaki arsanın tamamı Ceyhan CEYHAN adına kayıtlı iken, 11.04.1975 günü ölümü üzerine mirasçıları Nusret CEYHAN ve iştirakçilerine yukarıdaki tarih ve yevmiye numarası ile intikal işlemi yapılmıştır. Veraset ve intikal vergisinin tahakkuk ve tahsili için bu durum ihbar olunur.

…/…/2004 A/Ç Hilal KAFADAR

Tapu Sicil Müdürü

ADRES: (Mirasçıların adresleri yazılır)

Veraset intikal vergisi ilişiği kesme belgesi örneği:

ALTINDAĞ TAPU SİCİL MÜDÜRLÜĞÜNE

ANKARA

../.../..... tarihinde vefat eden ......................................... dan varislerine intikal eden malların veraset ve intikal vergisi ile ilişiği bulunmadığından, aşağıda mahiyetleri gösterilen gayrimenkullerin varisleri adına intikalinde, başkaları adına devir ve temlikinde ve üzerlerinde herhangi bir ayni hak tesisinde 7338 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi gereğince kanuni bir sakınca bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesi ve gereğini rica ederim.

.............. ..................

Vergi Dairesi Müdürü

Köy/Mah. Ada/Parsel

 

g) İşlemin Mali Yönü

1) 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin 3. Pozisyonuna göre; İntikale konu olan taşınmaz malların genel beyan döneminde beyan edilen emlak vergisi değerinden (diğer yıllarda bir önceki senenin emlak vergisi değerine her yıl Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunacak değerden) az olmamak üzere ilgililerce beyan edilen değerleri üzerinden, Binde 9 oranında tapu harcı tahsil edilir.

2) Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilir. Döner Sermaye ücreti her yevmiye için bir adet tahsil edilir. İntikal eden taşınmaz sayısının önemi yoktur.

 

2) Paylı (Müşterek) Mülkiyet Olarak

a) Tanım ve Açıklama

Mahkemeden alınmış veraset belgesi ile malikin adına kayıtlı taşınmaz malın, kanuni mirasçıları adına kanuni miras payları oranında hissedarlık esasına göre intikal yoluyla tescili işlemidir. Mirasın doğrudan doğruya paylı mülkiyet (hissedarlık) esasına göre tescili için tüm mirasçıların veya yetkili vekillerinin iştirak halini (elbirliğini) bozduklarına dair istemi olması veya bu yönde bir mahkeme kararı getirilmesi gerekir. Bunun yanında veraset belgesinde açıkça iştirak halinin bozularak müşterek mülkiyet veya hissedarlık esasına geçildiği yazılı ise tek mirasçının istemi ile doğrudan müşterek mülkiyet esasına göre intikal yapılabilir. Ayrıca veraset ve intikal vergisinin tahakkuk ve tahsili için işlemden sonra en geç 15 gün içinde vergi dairesine bildirimde bulunulmalıdır.

Mirasın intikali için veraset intikal vergisinin yatırılmış olması aranmaz. (Beyanlar hanesine veraset ve intikal vergi ilişiğinin kesilmediği intikalin tarih ve yevmiye numarası ile belirtme yapılır)

 

b) İstenen Belgeler

1) İşleme konu taşınmaz mala ait, tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı,

2) Taraf/Tarafların fotoğraflı nüfus cüzdanı, pasaport veya avukat kimliği ile vesikalık fotoğrafları, T.C. Kimlik ve vergi numarası,

3) İşlem taraflarında temsilci sıfatıyla katılan var ise, temsile ilişkin belge.

4) Veraset belgesinin aslı ya da mahkeme veya noterce onaylı örneği,

5) Medeni Kanunun yürürlük tarihi olan 4 Ekim 1926 tarihinden sonraki ölümlerde murise ait veraset belgesinin aslı veya mahkeme veya noterce onaylı örneği,

6) Medeni Kanundan önceki ölümlerde (4 Ekim 1926 tarihinden önceki ölümlerde) mahalle veya köy ihtiyar kurulunca düzenlenen ilmuhaber veya mahkemeden alınmış veraset belgesinin aslı veya onaylı örneği,

 

c) Tescil İstem Belgesinin Yazım Örneği

Yukarıda nitelikleri gösterilen taşınmaz malın tamamı, Şemsi KAFADAR adına kayıtlı iken; malikin 05/07/1999 tarihinde öldüğü ANKARA 15. Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 30/11/1999 tarih 1999/1080-1036 esas ve karar sayılı veraset belgesinden anlaşılmakla geriye mirasçı olarak eşi Kasım KAFADAR ve müşterek çocuğu Salih KAFADAR'a kaldığı anlaşılmakla adlarımıza kanuni paylarımız oranında paylı mülkiyet olarak intikalen tescilini talep eder, 492 sayılı Harçlar Kanununa göre yukarıda gösterilen değerin emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunacak değerden düşük olmadığını, aksi halde aradaki farkın V.U.K. na göre cezalı olarak tahsil edileceği hususunun Tapu Sicil Müdürü tarafından tarafımıza bildirildiğini beyan ederiz.

 

d) Tapuya Tescil Örneği

11.12.1999 - 6587

Şemsi KAFADAR : Salih kızı Tam Kadastro 07.09.1957

Kasım KAFADAR : Ömer oğlu ¼ İntikal 11.12.1999 - 6587

Salih KAFADAR : Kasım oğlu ¾ İntikal 11.12.1999 - 6587

 

e) Tapu Senedinin Yazım Örneği

İş bu taşınmaz malın tamamı Salih kızı Şemsi KAFADAR adına kayıtlı iken, malikin vefatı üzerine, Ankara 15.Sulh Hukuk Mahkemesinden verilmiş 30.11.1999 tarih 1999/1080-1036 Esas-Karar sayılı veraset belgesinden anlaşılmakla kanuni mirasçıları adına, paylı (müşterek) mülkiyet halinde intikalen tescil edildi.

 

f) İşlemin Mali Yönü

1) 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin (3). pozisyonuna göre; İntikale konu olan taşınmaz malların genel beyan döneminde beyan edilen emlak vergisi değerinden (diğer yıllarda bir önceki senenin emlak vergisi değerine her yıl Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunacak değerden) az olmamak üzere ilgililerce beyan edilen değerleri üzerinden, Binde 9 oranında tapu harcı tahsil edilir.

2) Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilir.

 

İŞTİRAKIN (ELBİRLİĞİNİN) BOZULMASI

a) Tanım ve Açıklama

İştirak (elbirliği) halinde kayıtlı taşınmaz mallarda iştirak (elbirliği) halinin bozularak müşterek mülkiyet (hissedarlık) esasına geçilmesi işlemidir. Bunun için tüm iştirakçilerin veya temsilcilerinin istemi ya da bu yönde bir mahkeme kararının getirilmesi gerekir. (MK.676)

 

b) İstenen Belgeler

1) İşleme konu taşınmaz mala ait, tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı,

2) Taraf/Tarafların fotoğraflı nüfus cüzdanı, pasaport veya avukat kimliği ile vesikalık fotoğrafları, T.C. Kimlik ve vergi numarası,

3) İşlem taraflarında temsilci sıfatıyla katılan var ise, temsile ilişkin belge.

 

c)Tescil İstem Belgesinin Yazım Örneği

Yukarıda niteliği gösterilen zemin kat (2) nolu meskene ait arsa payı verasette iştiraklı olarak Sevim DİZDAR, Kadriye DİZDAR ve İsmet DİZDAR adlarına kayıtlı iken, adları geçen bizler bizzat hareketle, Çumra Sulh Hukuk Hakimliğinin 17.08.1998 tarih ve 1998/420-444 sayılı veraset belgesi gereğince bu iştirak halindeki mülkiyeti bozarak, hissedarlık esasını kabulle kanuni hisselerimiz oranında müşterek mülkiyet esaslarına göre adlarımıza tescil edilmesini talep ile 492 sayılı Harçlar Kanununa göre yukarıda gösterilen değerin emlak vergisi değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunacak değerden düşük olmadığını, aksi halde aradaki farkın V.U.K. na göre cezalı olarak tahsil edileceği hususunun Tapu Sicil Müdürü tarafından tarafımıza bildirildiğini beyan ederiz.

 

d)Tapuya Tescil Örneği

23.8.2000 - 6543

Sevim DİZDAR: Mustafa kızı Elbirliği İntikal 2.2.1999 - 56

23.8.2000 - 6543

Kadriye DİZDAR: Kerim kızı (Ver.İşt.) İntikal 2.2.1999 - 56

23.8.2000 - 6543

İsmet DİZDAR: Kerim oğlu İntikal 2.2.1999 - 56

Sevim DİZDAR: Mustafa kızı 2/8 İştirakin feshi 23.8.2000 - 6543

Kadriye DİZDAR: Kerim kızı 3/8 İştirakin feshi 23.8.2000 - 6543

İsmet DİZDAR: Kerim oğlu 3/8 İştirakin feshi 23.8.2000 - 6543

 

e)Tapu Senedinin Yazım Örneği

Taşınmaz verasette iştiraklı olarak Sevim DİZDAR, Kadriye DİZDAR ve İsmet DİZDAR adlarına kayıtlı iken, Çumra Sulh Hukuk Hakimliğinin 17.08.1988 tarih ve 1998/420-444 sayılı veraset vergisine istinaden iştirakin (elbirliği) bozularak müşterek (paylı) mülkiyet olarak tescil edildi.

 

f) İşlemin Mali Yönü

1) İştirak halinde kayıtlı taşınmaz mallarda iştirak hali feshedilerek müşterek mülkiyet (hissedarlık) esasının kabul edilmesi halinde Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin 13.c Pozisyonu uyarınca, Onbinde 5 oranında harç tahsili gerekir.

2)Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilir.

 

MİRASIN TAKSİMİ

a) Tanım ve Açıklama

Tapu Sicil Tüzüğünün 21/c maddesine göre, "Miras taksimi noter tarafından yapılmış ise sözleşme; mirasçılar arasında yazılı olarak yapılmış olup da, mirasçıların imzaları noterce onaylanmamış ise tüm mirasçıların; imzaların bir kısmı onaylanmış ise imzaları onaylanmamış olanların başvuruları gerekir."

Miras iştirak halinde mülkiyet olarak mirasçılara intikal eder. İşte, iştirak halini ortadan kaldıran sebeplerden biri de taksimdir. Ortaklar böylece müşterek mülkiyete geçmeden müstakil mülkiyete geçerler.

 

Medeni Kanunun 676. maddesinde mirasın taksimi hususu düzenlenmiştir. Tüzüğün 21/c maddesinde; miras taksim sözleşmesinin;

 

1) Noter tarafından yapılabileceği,

2) Adi yazılı olarak mirasçılar arasında yapılabileceği belirtilmiştir.

Bunlarla beraber, bir mülkiyet nakli söz konusu olduğu için Tapu Kanununun 26. maddesi gereği tapu sicil müdürlüğü de miras taksim sözleşmesini resmi senet şeklinde düzenleyebilir. Miras payı temlikine ilişkin sözleşmeler gibi miras taksimi sözleşmelerinin de terekeye dahil bütün taşınmaz malları kapsaması gerekmez (TKGM. 1985 T. 1478 sy. Gn.).

 

Miras taksiminde iştirakçilerden tümünün gayrimenkul veya hisse alması şart değildir. Mirasa dahil menkul mallar veya haklar da alınarak taksim yapılabilir. Ancak tapu sicil müdürlüklerince yapılacak miras taksim işleminde düzenlenecek resmi senetlerde sadece taşınmaz mallar tabi tutulur.

 

Miras taksimi noterce yapılmış ise sözleşmenin tapu sicil müdürlüğüne ibrazı zorunludur. Bu sözleşmenin tescil istemini de içermesi ve tescil işlemini kimin (veya taşınmaz kime isabet ettiyse o paydaşın) yaptırabileceğinin sözleşmede açıklanmış olması gerekir. Aksi halde, tüm mirasçıların bu sözleşmeyle beraber tapu sicil müdürlüğüne gelerek tescil isteminde bulunmaları zaruri olacaktır.

 

Miras taksimi mirasçılar arasında adi yazılı bir sözleşmeyle yapılmış ise bu sözleşmenin ibrazı ile beraber;

 

1) Mirasçıların imzaları noterce onaylanmamış ise tüm mirasçıların tapu sicil müdürlüğüne gelerek istemde bulunmaları lazımdır (MK. 1013).

2) Mirasçılardan bir kısmının imzaları noterce onaylanmış diğerlerinin ki onaylanmamış ise (ve imzası onaylananlar, onaylanmayanlara tescil isteminde bulunma yetkisi vermemiş ise) imzası noterce onaylanmamış olanların tümünün bizzat veya vekilleri aracılığı ile tapu sicil müdürlüğüne gelerek tescil isteminde bulunmaları gerekir.

 

Tescili isteme yetkisi devredilmiş ise yani bir temsil yetkisi verilmiş ise, temsilcinin istemiyle taksime konu tüm taşınmazların sözleşme uyarınca tescilleri yapılabilir. Tescili isteme yetkisi verilmiş ise, her paydaşın taksim sonucu

http://www.tkgm.gov.tr