Tapu Sicilinin İncelenmesi

Tapu sicili herkese açık olmakla birlikte, ilgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir.

Tapu sicili herkese açık olmakla birlikte, ilgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir.

Kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez. (M.K.1020)

Bir kimsenin ilgili olup olmadığının takdiri tapu sicil müdürüne verilmiştir. İlgilinin ilgisini, tapu sicil müdürünün kanaat getireceği şekilde belge ile ispatı gerekir. Tapu sicil müdürü tapu sicilini inceleme bilgi ve örnek alma gayesiyle gelen bir kimsenin bu kaydı incelemesinde korunmaya değer hukuksal bir yararı olup olmadığına bakacaktır.

Medeni Kanunun 1017. Maddesi, "...Sicildeki bir örneği isteyen ilgiliye verilir. Tescil ve terkin ile verilecek örneklerin şekli tüzükle belirlenir."

Tapu Sicil Tüzüğünün 101. Maddesi ise, "Tapu dairesinde akitli veya akitsiz işlemlerle ilgili olarak düzenlenen tapu senedi veya ipotek belgelerinin birer örneği, müdür tarafından hak sahiplerine verilir. İlgilisinin istemi halinde de tapu sicilini oluşturan bilgi ve belgelerin örneği verilir." hükmündedir.

İlgilisi kendisiyle ilgili bilgi ve belgeler hakkında sözlü bilgi de alabilir. Demek ki, sicilde kayıtlı hususlar hakkında ilgilisine yazılı belge veya sözlü bilgi verilebildiği gibi, kendi adına kayıtlı taşınmaz bulunmadığını veya bir kaydın sicilde mevcut olmadığını belirten bilgi ve belge de verilebilir.

Tapu senedi veya ipotek belgesi düzenlenmeyen şerh, beyan, irtifak gibi işlemlerin yapılmasını veya terkinini talep edenler, bu talepleri müdürlükçe sonuçlandırıldıktan sonra tescil, şerh veya terkinin yapıldığı yönünde kendilerine bir belge veya kayıt örneği verilmesini talep edebilirler. Bu istem her hangi bir harca tabi değildir. Akitli ve akitsiz işlemler sonucunda verilen tapu senetleri ve ipotek belgeleri de her hangi bir harca tabi değildir. Bu belgeler talep edilen işlemin hemen ardından talebin yerine getirildiğine yönelik ve bir kereye mahsus olarak verilen belgelerdir. Ancak bunların kaybedilmesi halinde zayiinden (kaybından) yeniden çıkarılması talep edilirse harca tabidir. Tapu senetlerinin fotokopilerinin sicile uygunluğu kontrol edildikten sonra tapu sicil müdürlüğünce tasdik edilmesi halinde yine harç alınır. Talep edilmesi halinde istenen sayıda yeni tapu senedi de harcı alınarak verilebilir.

Tapu sicilinde yapılan işlem sonrası harç alınmadan bir tek tapu senedi verilir. Ancak yapılan tapu işlemi ile birden çok hissedar oluşmuş ise harç alınmadan her birine hisselerini gösterir ayrı tapu senedi verilebilir. Örneğin, mirasın elbirliği mülkiyeti (iştirak) şeklinde intikal işlemini bir tek mirasçı yaptırmış ve tek bir tapu senedi almış ise diğer mirasçıların da tapu senedi isteme hakları vardır.

1) Bilgi ve Belge Örneğinin Yazılı Olarak İstenmesi

Talepler tapu sicil müdürlüğüne yazılı veya sözlü olarak yapılmalıdır. Sözlü olarak yapılması halinde istem belgesi düzenlenerek talep yazılı hale getirilir. Zira tapu sicil müdürlüğü yazılı istem olmadıkça hiç bir işlem yapamaz (TST.11).

2) Avukatların Tapu Sicilini İnceleme Yetkileri

Avukatlık, kamu hizmeti ve serbest bir meslektir. Tüm kamu kurum ve kuruluşları ve bu bağlamda tapu sicil ve kadastro müdürlükleri, avukatların görevlerinin yerine getirilmesinde onlara yardımcı olmak zorundadır. Kanundaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu kurumlar avukatın gerek duyduğu bilgi ve belgeleri incelemesine sunmakla yükümlüdür. Bu belgelerden örnek alınması vekaletname ibrazına bağlıdır (10.5.2001 tarih, 4667 sayılı kanunla değişik 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 2. Maddesi, TKGM.Gn.2001/11).

Davada vekil olduğunu belgeleyen avukat, müzekkereleri elden takip edebilir.

Avukat, işlerini stajyeri veya yanında çalışan sekreteri eliyle takip ettirebilir. Fotokopi veya benzeri yollarla örnek aldırabilir.

Avukat veya stajyer, vekaletname olmaksızın inceleme yapabilir. Bu inceleme isteğinin ilgililerce yerine getirmesi zorunludur. Vekaletname ibraz etmeyen avukata dosyadaki kağıt ve belgelerin örneği veya fotokopisi verilmez (Av.K. 46).

Avukatlar ve avukatlık ortaklığı başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekaletnamelerini kapsayacak şekilde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekaletname yerine geçen yetki belgesi verebilir. Bu yetki belgesi vekaletname hükmündedir (Av.K. 36). Bu yetki belgelerine istinaden Tapu ve kadastroda işlem yapılabilir.

Avukat üzerine aldığı işi sözleşmede hüküm olmasa dahi kanun hükümleri uyarınca sonuna kadar takip etmeye yetkilidir (Av.K. 83).

Bu nedenle, avukat takip ettiği dava sonucunda verilen ilamı, dava vekaletnamesinde yetki olmasa bile tapuda infaz ettirebilir.

3) Resmi Kurum ve Tüzel Kişi Temsilcileri

Resmi kurum temsilcileri de tapu sicilini, görevleri nedeniyle ve sadece görev kapsamında inceleyebilir, örnekler alabilirler. Ancak bu hususa ilişkin görevlendirilme yazılarını tapu sicil müdürlüğüne göstermeleri gerekir. Özel hukuk tüzel kişileri adına tapu sicilini inceleme yetkisi ise yetki belgelerinde belirtilen temsilcilerine veya bu temsilcilerce yetkilendirilmiş kişilere aittir.

Resmi kurumların ve özel hukuk tüzel kişilerinin kayıt örneği talepleri de kural olarak harca tabidir. Kurum temsilcisi harçtan muaf olduğunu iddia ediyorsa bunu belgelendirmesi gerekir.

4) Bankaların Bilgi ve belge İstemleri

Kredi aşamasında bankaların, kişilerin taşınmazlarına ait araştırma ve inceleme kapsamında bilgi istemlerinde, banka müdürlüklerince yazılı talepte bulunmaları koşulu aranmalıdır (TKGM.Gn.2001/11).

5) Sicil ve Belgelerin Asıllarının Daire Dışına Çıkarılması

Tapu sicilleri, ana ve yardımcı sicillerle resmi belgelerden oluşur ve kamunun menfaatleri için düzenli tutulmaları gerekir. Tüzüğün 24. maddesinde kütük üzerinde kazıntı, silinti, çıkıntı yapılmaması gerektiği, 97. Maddesinde "ana ve yardımcı siciller ile defterlerin özenle saklanacağı ve imha edilemeyeceği" belirtilmiştir. Medeni Kanunun 1007. Maddesinde ise Hazine bu sicillerin tutulmasından doğacak zararlardan kusursuz sorumlu tutulmuştur.

Kamu menfaatleri ile ilgili olan bu siciller tapu sicil müdürlüğü binası dışına çıkarılamaz (TST.100) olmak zorundadır. Kanundaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu kurumlar avukatın gerek duyduğu bilgi ve belgeleri incelemesine sunmakla yükümlüdür. Bu belgelerden örnek alınması vekaletname ibrazına bağlıdır (10.5.2001 tarih, 4667 sayılı kanunla değişik 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 2. Maddesi, TKGM.Gn.2001/11).

Davada vekil olduğunu belgeleyen avukat, müzekkereleri elden takip edebilir.

Avukat, işlerini stajyeri veya yanında çalışan sekreteri eliyle takip ettirebilir. Fotokopi veya benzeri yollarla örnek aldırabilir.

Avukat veya stajyer, vekaletname olmaksızın inceleme yapabilir. Bu inceleme isteğinin ilgililerce yerine getirmesi zorunludur. Vekaletname ibraz etmeyen avukata dosyadaki kağıt ve belgelerin örneği veya fotokopisi verilmez (Av.K. 46).

Avukatlar ve avukatlık ortaklığı başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekaletnamelerini kapsayacak şekilde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekaletname yerine geçen yetki belgesi verebilir. Bu yetki belgesi vekaletname hükmündedir (Av.K. 36). Bu yetki belgelerine istinaden Tapu ve kadastroda işlem yapılabilir.

Avukat üzerine aldığı işi sözleşmede hüküm olmasa dahi kanun hükümleri uyarınca sonuna kadar takip etmeye yetkilidir (Av.K. 83).

Bu nedenle, avukat takip ettiği dava sonucunda verilen ilamı, dava vekaletnamesinde yetki olmasa bile tapuda infaz ettirebilir.

6) Mahkemelerce İstenen Evrak ve Bilgi

Kadastro ve diğer mahkemelerce tapu sicil ve kadastro müdürlüklerinden istenilen belge, bilgi ve haritaları içeren dosyaların geciktirilmeden noksansız olarak gönderilmesi, gönderilecek belgelerden tescile esas olanların tasdikli örneklerinin alıkonulması gerekir.

Tapu sicil müdürlükleri tapu sicilinin tanziminden olduğu kadar korunmasından da sorumludur. Bu itibarla, mevcut bir kaydın dikkatlice aranmaması veya mal sahipleri sicilinin düzenli tutulmaması nedeniyle bulunamadığı veya var olmadığı yolundaki mahkeme veya icra dairelerine veya ilgililerine verilen cevabın sonucundan doğacak zarardan önce Devlet sonra buna sebebiyet veren memur sorumlu olur (TKGM. 31.5.1961 T. 1354 sy. Gn.).

Tapu sicil müdürlüklerinden mahkeme, tetkik mercii, icra ve iflas müdürlüğü ve savcılık gibi adli makamlarca istenecek bilgi ve belgelerin bu makamlara verilmesi herhangi bir harç ve vergiye tabi değildir.

7) Kanun veya Tüzükleri Gereği Görevli ve Yetkili Kılınmış Kişilerin Suç Araştırma veya Soruşturma Kapsamında Bilgi ve Belge İstemleri

3628 sayılı Mal Beyanında Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Kanunu ve 4483 sayılı Memurların Yargılanması Hakkında Kanun veya diğer özel kanunlara göre soruşturma veya öninceleme görevi verilmiş muhakkik, denetmen, kontrolör veya müfettişlere ve mali suçları araştırmakla görevli uzman ve görevlilere yazılı olarak talepte bulunmaları halinde bilgi ve belge örneklerinin verilmesi gerekir (TKGM.Gn.2001/11).

8) Faksla Bilgi ve Belge İstenilmesi

Kişi ve kuruluşların bulundukları yerler dışındaki taşınmaz malları ile ilgili olarak, istekleri halinde Tapu Sicil Tüzüğünün 101. maddesi uyarınca tapu sicil müdürlüklerinden istenilecek olan tapu senedi, ipotek belgesi, tapu kayıt örneği, evrakı müspite ve tapu siciline ilişkin diğer bilgiler ile kadastro müdürlüklerinden istenilecek çap, harita örneği, ölçü krokisi, nirengi poligon koordine değerleri gibi teknik ve diğer belgelerin hak sahiplerine verilmesi amacıyla, idaremizin merkez ve taşra birimlerinde tesis edilmiş olan faks cihazlarının kullanılmasına, Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulunca karar verilmiştir.

Talep konusu belge harca tabi ise, ilgili müdürlükçe gerekli harç tahsil ettirilecektir.

Harç tahsil ettirildikten ve bir kopyası saklanmak üzere alıkonulduktan sonra; gelen belgenin faks cihazından alındığı şekliyle kabul edilmesi halinde herhangi bir tasdik işlemi yapılmadan ilgilisine verilecektir. Belgenin tasdik edilmesi istenildiğinde, uygun bir yerine veya arkasına "........ Müdürlüğünden faks aracılığı ile alınan kopyadır", şeklinde belirtme yapılıp, tarih konularak tasdik edilmek suretiyle ilgilisine verilecektir (TKGM. 1.9.1993 T. 1993/4 sy: Gn.).

9) Nüfus Bilgisi Verilmesi

Bilindiği gibi, 1587 sayılı Nüfus Kanununun 61. Maddesi, "Her nüfus dairesi, diğer nüfus dairelerinden, askerlik şubesi ve adalet mercilerinden istenilen bilgiler ve kopyaları onaylı olarak verilir. Bunların dışında mahallin en büyük idare amirinin yazılı emri olmadıkça hiçbir daireye kopya, özet ve bilgi verilemez." hükmünü içermektedir.

Nüfus sicillerinin aleniyeti ile ilgili getirilen kısıtlama, gerçek kişilerin, şahsi halleriyle ilgili bilgileri içermesi, yani bir kimsenin medeni hali, doğum tarihi, hangi nüfusa kayıtlı olduğu gibi kişilik haklarını ilgilendirebilecek bilgileri içerdiğinden tapu sicilinde mevcut nüfus bilgilerinin, (malikin adı, soyadı ve baba adı dışında) anılan maddede sınırlı olarak sayılan, askerlik şubesi, adalet mercileri ve vali veya kaymakamın onayını alan daireler dışında hiçbir özel veya kamu hukuku tüzel kişisine verilmesi mümkün değildir.

Zira bu bilgiler nüfus müdürlüğünce dahi verilememektedir. Asıl dairesince verilemeyen veya verilmesi izne tabi olan nüfus bilgilerinin tapu dairelerince verilmesi mümkün değildir. Verilmesi pek çok sahtecilik ihtimalini de beraberinde getirir (TKGM.Gn.2001/11).

10) Adres Verilmesi

Tapu sicilindeki adreslere de pek çok zaman ihtiyaç duyulabilir. Mahkeme ve icra dairelerinin yapacakları tebligat nedeniyle, aynı taşınmazda hissedar olan kimsenin diğer paydaşı bularak payını satın almak veya taksim yapmak istemesi ya da bitişik parsel malikinin sınır ihtilafı nedeniyle komşu parsel malikinin adresine ihtiyaç duyması gibi sebepler buna örnek gösterilebilir.

Aynı taşınmazda hissedar olan kişilere ve komşu parsel maliklerine (aksine bir kanaat oluşmadıkça) adres bilgileri verilebilir.

11) Resmi Senet Örneği ve Harç Makbuzu Örneğinin Verilmesi

Resmi senet örneğinin ilgilisine verilmesi mümkündür. İpotek işleminden sonra, ipoteğin tescilini müteakip alacaklıya verilen ipotek belgesinden başka, ipoteğin kurulmasına ilişkin olarak tapu sicil müdürlüğünde düzenlenmiş bulunan resmi senedin tasdikli bir örneğinin de verilmesi mümkündür ki, özellikle bankalar lehine tesis edilen ipoteklerde bu suretlerin verildiği görülmektedir. Ancak böyle bir suret verilmesi için talepte bulunulması ve harcının ödenmesi gerekir.

Taraflar isterlerse harç, vergi, döner sermaye ücreti gibi banka tahsil makbuzlarının onaylı bir örnekleri de harcı tahsil edildikten sonra ilgililerine verilebilir.

12) İlgisiz Kişilere Bilgi, Belge Verilmesi Sorumluluk Getirir.

İlgisi olmayan kişi ve kurumlara doğrudan veya telefonla, sözlü ve taleplere istinaden, elden, faksla veya posta yoluyla bilgi ve belge verilmemelidir. Bunun aksine davranış idari, mali ve cezai sorumluluk doğurur (TKGM.Gn.2001/11).

13) İşlemin Mali Yönü

İlgililerince tapu sicilinden sözlü bilgi alınması her hangi bir harç ve vergiye tabi değildir.Ancak, gayrimenkul kayıt örneği ya da dosyada mevcut diğer belge örneklerinin alınması harca tabidir. Kayıt örneği bir sayfa olsa dahi tek sayfada geçen her taşınmaz için ayrı harç hesaplanır. Eğer birden çok sayfa örneği veriliyorsa her sayfa için ayrı harç hesaplanır. Tahsil edilecek harç, Harçlar Kanununa ekli (4) Sayılı Tarifenin 17. Pozisyonu uyarınca, tutarı her yıl yeniden belirlenen maktu miktardır.

http://www.tkgm.gov.tr